Yaş artdıqca insanların müstəqil həyat tərzi sürməsinə mane olan əsas problemlərdən biri demensiyadır. Bu xəstəlik yaddaşın zəifləməsi, düşünmə qabiliyyətinin azalması, orientasiyanın pozulması və gündəlik fəaliyyətlərin yerinə yetirilməsində çətinliklərlə müşayiət olunur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bəzi risk faktorlarının vaxtında aradan qaldırılması xəstəliyin inkişaf ehtimalını azaltmağa kömək edə bilər.
Foodinfo.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, birinci kateqoriyalı nevroloq İqor Maltsev demensiyanın bütün növlərinin eyni şəkildə inkişaf etmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Alzheimer xəstəliyi, frontotemporal demensiya, Levi cisimcikli demensiya, Hantinqton xəstəliyi və bəzi digər neyrodegenerativ xəstəliklərin gedişatını ciddi şəkildə ləngitmək çətin olsa da, damar mənşəli koqnitiv pozuntuların qarşısını almaq və onları nəzarətdə saxlamaq mümkündür.
Mütəxəssis qeyd edib ki, damar demensiyasının yaranmasına səbəb olan əsas amillərdən biri yüksək arterial təzyiqdir. Xüsusilə təzyiq göstəriciləri mütəmadi olaraq 150 mm civə sütunundan yüksək olan şəxslərin sağlamlıqlarına daha diqqətlə yanaşmaları vacibdir. Həkim risk qrupuna daxil olan insanlara təzyiqi gün ərzində bir neçə dəfə ölçməyi tövsiyə edib.
Nevroloqun sözlərinə görə, ateroskleroz və şəkərli diabet də beyin damarlarının vəziyyətini pisləşdirərək koqnitiv funksiyaların zəifləməsinə səbəb ola bilər. Bu xəstəliklər zamanla beynin qan təchizatını pozur və yaddaş problemlərinin yaranma riskini artırır.
Maltsev zərərli vərdişlərin də demensiyanın inkişafında mühüm rol oynadığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, siqaret damar divarlarını zədələyir və koqnitiv pozuntuların inkişafını sürətləndirir. Alkoqol isə beyinə toksik təsir göstərərək maddələr mübadiləsini pozur və şəkərli diabet riskini artırır.
Mütəxəssis profilaktikanın vacibliyinə diqqət çəkərək bildirib ki, müntəzəm fiziki aktivlik damar demensiyasının qarşısının alınmasında ən təsirli vasitələrdən biridir. Bundan əlavə, şirniyyatlar, ağ çörək və yüksək qlisemik indeksə malik digər məhsulların istehlakının məhdudlaşdırılması da diabet riskini azaltmağa kömək edir.
Həkim eyni zamanda beynin daim işlək vəziyyətdə saxlanılmasının vacibliyini qeyd edib. Onun fikrincə, mütaliə etmək, yeni bacarıqlar öyrənmək, məntiqi tapşırıqlar həll etmək və digər zehni fəaliyyətlər yaddaşın və düşünmə qabiliyyətinin daha uzun müddət qorunmasına kömək edir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, qan təzyiqinə, xolesterin və qan şəkəri səviyyəsinə nəzarət, sağlam həyat tərzi və aktiv düşüncə fəaliyyəti demensiyanın qarşısının alınmasında ən təsirli addımlar sırasındadır.
