Gözümüzü daim ekrana dikdiyimiz dövrdə görmə funksiyası əvvəlkindən daha böyük çağırışlarla üzləşir. Dünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, dünyada 2,5 milyarddan çox insan görmə problemləri ilə yaşayır və onların böyük hissəsi miyopiyadan qaynaqlanır. Foodinfo.az Sports.kz-ə istinadla xəbər verir ki, miyopiyanı vaxtında aşkarlamaq və nəzarət altına almaq üçün mütəxəssis, optometriya üzrə həkim Natalya Rinskaya tövsiyələr verib.
Miyopiya xəstəlik sayılmır, amma korreksiya edilməzsə görmə itir və həyat keyfiyyətinə təsir göstərir. Əsas olaraq iki növü var: akssial (gözün ön-arka oxu uzanır və işıq şüaları retinaya düşmür) və refraksion (röyka və ya linza gücü pozulur, göz uzunluğu normal qala bilər). Hər iki halda uzağı görmək çətinləşir.
Xüsusilə uşaqlar üçün erkən aşkarlama vacibdir. Miyopiya vaxtında korreksiya edilməzsə, şagird lövhəni görə bilmir, vacib məlumatları qaçırır, gözlərini gərərək yorulur, baş ağrıları olur və diqqət, yaddaş zəifləyir. Sosial və idman fəaliyyəti də çətinləşir.
Miyopiya çox vaxt məktəb yaşlarında başlayır. Uşaqlar adətən doğulanda 2,5–3,0 dioptriya hipermetropiya ilə doğulur, gözün uzanması normalda 5–6 yaşa qədər dayanmalıdır. Əgər göz böyüməyə davam edirsə, miyopiya inkişaf edir. 16–25 yaşa qədər miyopiya adətən tam “minus” dərəcəsinə çatır. Erkən aşkarlanan və vaxtında korreksiya edilən miyopiya daha yavaş irəliləyir.
Miyopiyanın irəliləməsini yavaşlatmaq üçün əsas amillər:
— genetik meyllik (hər iki valideyn yaxın görürsə, risk 50 %);
— kifayət qədər gün işığı (gündə ən az 2 saat açıq havada olmaq);
— düzgün və vaxtında göz korreksiyası (uşaq miyopiyası inkişaf edəndə dərhal tam dioptriya ilə eynək və ya kontakt linza).
Əgər miyopiyaya diqqət yetirilməzsə, uşağı bu təhlükələr gözləyir: görmənin davamlı pisləşməsi, binalararası koordinasiya problemləri, “tənbəl göz” sindromu, eksentrik fokuslama pozğunluğu, şaxta (strabizm), retinanın patologiyaları.
Lazer əməliyyatı miyopiyanı həll edirmi?
Lazer korreksiya yalnız nəticəni düzəldir, səbəbi deyil. Miyopiya tam korreksiya edilmədən göz böyüməsi davam edərsə, bədənin digər görmə funksiyaları da risk altında qalır. Əməliyyat hər yaşda risklərə malikdir və yüksək miyopiyada (−6,0 dpt-dan çox) məhdudiyyətlər ola bilər.
Miyopiyanı necə nəzarətdə saxlamaq olar:
-
Tam korreksiya: Eynək və ya kontakt linzalar tam uyğun olmalıdır.
-
Gecə linzaları (ortokeratoloji): Göz forması müvəqqəti dəyişir, gündüz eynək olmadan aydın görmə təmin edir, miyopiyanın irəliləməsini 40–60 % yavaşladır. Tamamilə geri çevriləndir və cərrahiyyədən fərqli olaraq təhlükəsizdir.
-
Əlavə tədbirlər:
— ildə ən az 1 dəfə oftalmoloq və ya optometristə baxış;
— 20-20-20 qaydası: hər 20 dəqiqədən bir 20 saniyə uzağa baxmaq;
— yaxşı işıqlandırma və düzgün iş masası;
— gündə ən az 2 saat açıq havada olmaq.
Erkən aşkarlama və kompleks nəzarət miyopiyanın sürətini azaltmağa və bəzən tam dayandırmağa imkan verir. Uşağın görmə sağlamlığı valideynlərin diqqətində olmalıdır.
