Sosial şəbəkələrdə yeni şirin trend — laym ətirli şirəli örtüklə (qlazur) örtülmüş sublimasiya olunmuş çiyələk — kaloriliyinə görə fastfudu geridə qoyur və dişlərə, eləcə də maddələr mübadiləsinə mənfi təsir göstərə bilər. Foodinfo.az Sports.kz saytına istinadla xəbər verir ki, bu barədə Zakon.kz məlumat yayıb.
Parlaq neon örtüklü çiyələk bayram hədiyyəsi və “demək olar ki, faydalı desert” kimi təqdim olunur. Lakin cəlbedici görünüşün arxasında yüksək şəkər tərkibli və böyük enerji dəyərinə malik məhsul dayanır.
Laymberri nədir?
Əslində laymberri — şəkər və ağ şokolad əsaslı, laym ətirli qlazurla örtülmüş sublimasiya olunmuş çiyələkdir.
Sublimasiya prosesi giləmeyvəni sudan məhrum edir: o, yüngül, xırtıldayan və daha konsentrasiyalı olur. Nəticədə hər qramda təbii şəkərlərin miqdarı artır. Üstəlik əlavə olunan qlazur məhsulu faktiki olaraq konfetə çevirir.
Kalorisi nə qədərdir?
Təxminən 100 qram laymberri 570 kkal təşkil edir. Müqayisə üçün, məşhur burger növləri eyni çəkidə orta hesabla 226 kkal-dır.
Beləliklə, enerji sıxlığı baxımından bu trend desert bir çox fastfud məhsullarını geridə qoyur.
Əsas problem ondadır ki, məhsul tez və hiss olunmadan yeyilir. Su tərkibi az olduğundan toxluq hissi zəif olur, nəticədə isə normadan artıq istehlak riski artır.
Dişlər üçün təhlükə
Stomatoloq Ruslan Kulmanbetov bildirir ki, sublimasiya olunmuş çiyələkdə qalan üzvi turşular və yapışqan şəkərli qlazur birlikdə diş minasına ikiqat zərbə vurur.
Qlazur diş səthində qalaraq bakteriyaların çoxalması üçün əlverişli mühit yaradır və kariyes riskini artırır.
Maddələr mübadiləsinə təsiri
Dietoloq Almagul Erzhekenova izah edir ki, təzə çiyələyin qlisemik indeksi aşağıdır və su tərkibi yüksəkdir. Sublimasiya sonrası şəkər konsentrasiyası artır, üzərinə qlazur əlavə edildikdə isə məhsulu artıq meyvə yox, desert kimi qiymətləndirmək daha düzgündür.
Xüsusilə aşağıdakı qruplar ehtiyatlı olmalıdır:
— uşaqlar (həddindən artıq şirin dad vərdişinin formalaşması riski);
— insulinrezistentlik və diabeti olan şəxslər;
— həssas mədə-bağırsaq sistemi olan insanlar.
Yemək olarmı?
Həkimlər laymberrini tamamilə qadağan olunan məhsul adlandırmırlar. Sublimasiya olunmuş çiyələkdə antioksidantlar və C vitamini müəyyən qədər qalır. Problem əsasən miqdar və şəkərli örtüklə bağlıdır.
Əsas yeməkdən sonra bir-iki ədəd giləmeyvə ciddi zərər yaratmaya bilər. Lakin bir qutunu qısa müddətdə istehlak etmək artıq dişlər və maddələr mübadiləsi üçün yük hesab olunur.
Trend dəyişə bilər, amma diş minası və mədəaltı vəzi eyni qalır.
