Omeqa-3 yağ turşuları ürək-damar sisteminin qorunması, iltihabi proseslərin tənzimlənməsi, dəri və sinir sisteminin sağlamlığı üçün ən dəyərli qida maddələrindən hesab olunur. Bu faydalı turşuların əsas qida mənbəyi isə balıqdır, lakin düzgün bişirmə üsulu seçilmədikdə onların bir hissəsi itə bilər. Foodinfo.az BB.LV-yə istinadla xəbər verir ki, balığın hazırlanma üsulu Omeqa-3-ün saxlanılmasında həlledici rol oynayır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, Omeqa-3 xüsusilə yağlı balıq növlərində — çəhrayı qızılbalıq, siyənək və skumbriyada daha çox olur. Bu yağ turşuları yüksək temperatura, oksigenə və uzunmüddətli qızdırmaya həssasdır. Balıqda olan əsas Omeqa-3 formaları — eykosapentaen (EPA) və dokosaheksaen (DHA) turşuları ürək, damar və sinir sisteminə güclü qoruyucu təsir göstərir. Bir çox ölkədə gündəlik tövsiyə olunan EPA və DHA miqdarı 200–1000 mq təşkil edir və yağlı balıq bu tələbatı asanlıqla ödəyə bilir.
Omeqa-3-ü qorumağın ən ideal yolu balığı buxarda bişirməkdir. 100 dərəcədən aşağı temperatur və su ilə birbaşa təmasın olmaması yağ turşularının oksidləşməsini minimuma endirir. Aşağı temperaturda folqada və ya qapaq altında bişirmə və yavaş-yavaş pörtlətmə də oxşar dərəcədə faydalı sayılır. Bu üsullarda balıq havadan qorunduğu üçün Omeqa-3 itkiləri nisbətən az olur.
Suda qaynatma da nisbətən təhlükəsiz üsul hesab edilir, lakin uzun müddət qaynadıldıqda balığın yağı bulyona keçə bilər. Əgər bu bulyon istifadə olunmursa, faydalı maddələrin bir hissəsi itmiş olur. Buna görə də balıq şorbası və ya balıq xörəkləri qida dəyəri baxımından daha üstün sayılır.
Qızartma isə Omeqa-3 üçün ən əlverişsiz üsuldur. 160–180 dərəcədən yuxarı temperaturda yağ turşuları sürətlə parçalanır və oksidləşir. Xüsusilə bitki yağında qızartma zamanı bu proses daha da güclənir. Manqal və qrildə bişirmə orta mövqedə dayanır: balıq tez və yandırılmadan bişirildikdə itkilər tavada uzun müddət qızartmaya nisbətən daha az olur.
Alternativ olaraq az duzlanmış və soyuq hisə verilmiş balıq Omeqa-3-ü daha yaxşı qoruyur. Soyuq hisləmə zamanı yüksək temperatur olmadığından yağ turşuları demək olar ki, zədələnmir. Əksinə, isti hisləmə uzunmüddətli istilik təsiri səbəbindən Omeqa-3 miqdarını daha çox azalda bilər.
Mütəxəssislər tövsiyə edirlər ki, balıqdan maksimum fayda əldə etmək üçün buxarda bişirmə, sobada bişirmə və pörtlətmə üsullarına üstünlük verilsin. Balığın həftədə ən azı 2–3 dəfə rasiona daxil edilməsi isə ümumi sağlamlığın qorunmasında mühüm rol oynayır.
