Aparılan araşdırmalar göstərir ki, fastfud və yarımfabrikat məhsulların tez-tez istehlakı orqanizmdə vaxtından əvvəl qocalma prosesini sürətləndirə bilər. İspaniyalı alimlər bu sahədə uzunmüddətli tədqiqatlar apararaq maraqlı nəticələr əldə ediblər. Foodinfo.az dietology.pro saytına istinadla xəbər verir ki, fastfuda üstünlük verən insanlarda hüceyrə səviyyəsində yaşlanma daha sürətlə gedir.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu cür qidaları davamlı qəbul edən şəxslərdə telomerlər nəzərəçarpacaq dərəcədə qısalır. Telomerlər xromosomların uclarında yerləşən və hüceyrələrin bölünmə qabiliyyətini qoruyan strukturlardır. Onların qısalması hüceyrələrin tez sıradan çıxmasına, nəticədə isə orqanizmin erkən qocalmasına səbəb olur.
Araşdırmalar təsdiqləyir ki, fastfud və yarımfabrikatlarda olan zərərli maddələr telomerlərin daha da sürətlə qısalmasına təsir edir. Bu da hüceyrələrin normal inkişafına mane olur və müxtəlif xroniki xəstəliklərin riskini artırır. Alimlər balanslı qidalanan insanlarla müqayisədə bu cür qidalara aludə olanların ömür uzunluğunun daha az olduğunu bildirirlər.
Yarımfabrikatlar niyə təhlükəlidir?
Yarımfabrikat məhsulların tərkibində çoxlu sayda kimyəvi maddə olur. Onların bir qismi sağlamlıq üçün zərərli hesab edilir. Bəzi məhsullarda turşuluğu tənzimləmək üçün ammonium sulfatdan istifadə olunur. Digər hallarda silikon dioksid və ya polipropilenqlikol kimi maddələrə rast gəlinir. Emal olunmuş ət məhsulları isə bəzən mikrobları məhv etmək üçün xüsusi kimyəvi maddələrlə işlənir.
Dietoloqlar parlaq rəngli süd məhsullarına da diqqətlə yanaşmağı tövsiyə edirlər. Çünki bu rəng çox vaxt süni boyaların hesabına əldə olunur.
Sağlamlığa mənfi təsirləri
Yarımfabrikatlar yüksək kalorili olur və kökəlməyə səbəb olur. Onların tərkibində yağ və karbohidrat çoxdur. Bu məhsullar “pis” xolesterinin səviyyəsini artırır və qan damarlarının vəziyyətinə mənfi təsir göstərir. Eyni zamanda çoxlu duz və ədviyyat istifadəsi orqanizmdə şişkinlik yarada, ürək, qaraciyər və böyrəklərə əlavə yük sala bilər.
Bu cür qidalar mədə-bağırsaq sistemini qıcıqlandırır və uzunmüddətli istifadədə qastrit və kolit riskini artırır. Bəzi yarımfabrikatlarda geni dəyişdirilmiş məhsullar və müxtəlif E-əlavələr də olur. Bu maddələr iştahanı artırır, sinir sistemini həddindən artıq oyada və daxili orqanlara zərər verə bilər.
Fastfudun yaratdığı risklər
Fastfudun zərəri barədə çox danışılmasına baxmayaraq, onun populyarlığı azalmaq bilmir. Mütəxəssislər bildirir ki, bu cür qidaların müntəzəm qəbulu piylənmə, yüksək təzyiq, damar xəstəlikləri, mədə problemləri və şəkərli diabet riskini artırır.
Fastfud liflə zəngin olmadığı üçün toxluq hissi yaratmır və insan tez bir zamanda yenidən acır. Zülal az, yağ və şəkər isə çox olduğundan bu qidalar orqanizm üçün faydalı maddələrlə təmin etmir.
Mütəxəssislər gəncliyi və sağlamlığı qorumaq üçün evdə hazırlanmış, təzə və keyfiyyətli məhsullara üstünlük verilməsini tövsiyə edirlər. Tərəvəz və meyvələrlə zəngin rasion fastfud və yarımfabrikatlardan uzaq qalmağın ən yaxşı yoludur.
