Çay dünyanın ən çox istehlak edilən içkilərindən biridir. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, çayın faydalı olması onun həddindən artıq isti şəkildə içilməsinə haqq qazandırmır. Araşdırmalar göstərir ki, yüksək temperaturda qəbul edilən içkilər qida borusunun sağlamlığı üçün ciddi risklər yarada bilər.
Foodinfo.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, qastroenteroloq Yevgeni Belousov çox isti çay içməyin uzunmüddətli perspektivdə təhlükəli nəticələrə səbəb ola biləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, qida borusunun daxili səthi zərif çoxqatlı epitel toxuması ilə örtülüb və bu toxuma yüksək temperatura qarşı olduqca həssasdır.
Mütəxəssis qeyd edib ki, temperaturu 65 dərəcədən yuxarı olan içkilərin müntəzəm qəbulu hüceyrələrin bərpa prosesini çətinləşdirir. Nəticədə qida borusunda xroniki iltihab yaranır. Tibbdə ezofagit adlandırılan bu vəziyyət uzun müddət davam etdikdə daha ciddi dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Həkimin sözlərinə görə, daimi istilik təsiri nəticəsində qida borusunun hüceyrələri öz quruluşunu dəyişməyə başlayır. Bu proses metaplaziya adlanır və hüceyrələrin normal xüsusiyyətlərini itirməsi ilə xarakterizə olunur. Belə dəyişikliklər gələcəkdə qida borusu xərçəngi riskinin artmasına zəmin yarada bilər.
Yevgeni Belousov bildirib ki, son elmi araşdırmalar da bu təhlükəni təsdiqləyir. Məlumatlara görə, hər gün temperaturu 60 dərəcədən yüksək olan təxminən 700 millilitr çay qəbul edən insanlarda qida borusu xəstəliklərinin yaranma riski əhəmiyyətli dərəcədə artır. Mütəxəssis qeyd edib ki, bəzi tədqiqatlarda bu riskin təxminən 90 faiz yüksəldiyi göstərilib.
Həkim vurğulayıb ki, problem çayın özündə deyil, onun temperaturundadır. Çayın tərkibindəki antioksidantlar və digər faydalı maddələr sağlamlıq üçün dəyərli hesab olunur. Lakin içki qaynar vəziyyətdə qəbul edildikdə bu faydalar mümkün riskləri kompensasiya etmir.
Qastroenteroloqun fikrincə, çayı dəmlədikdən sonra bir neçə dəqiqə soyumasını gözləmək ən doğru yanaşmadır. İçkinin rahat şəkildə içilə biləcək temperatura düşməsi həm ağız boşluğunu, həm də qida borusunu termiki zədələnmələrdən qoruyur.
Mütəxəssis xüsusilə hər gün bir neçə fincan çay içən insanlara diqqətli olmağı tövsiyə edib. Onun sözlərinə görə, yüksək temperaturun yaratdığı təsir birdəfəlik deyil, illər ərzində toplanaraq özünü göstərə bilər. Bu səbəbdən isti çay içmək vərdişi zərərsiz görünsə də, uzunmüddətli sağlamlıq baxımından nəzərə alınmalı amillərdən biridir.
Həkim sonda bildirib ki, sağlam qidalanma yalnız məhsul seçimi ilə məhdudlaşmır. Qida və içkilərin necə, nə vaxt və hansı temperaturda qəbul edilməsi də ümumi sağlamlığa təsir göstərən vacib faktorlardandır. Buna görə də çayı çox qaynar deyil, ilıq və ya orta temperaturda içmək daha təhlükəsiz hesab olunur.
