Müasir həyat tərzi bir çox insanı günün böyük hissəsini oturaq vəziyyətdə keçirməyə məcbur edir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, müntəzəm idmanla məşğul olmaq vacib olsa da, bu, uzun saatlar ərzində fasiləsiz oturmağın yaratdığı bütün mənfi təsirləri aradan qaldırmır.
Foodinfo.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, alimlər uzun müddət oturmağın maddələr mübadiləsinə, qan dövranına və ümumi sağlamlığa mənfi təsir göstərdiyini müəyyən ediblər. Araşdırma müəlliflərinin sözlərinə görə, oturaq həyat tərzi ilə fiziki hərəkətsizlik eyni anlayış deyil. İnsan səhər qaçış edə və ya idman zalına gedə bilər, lakin günün qalan hissəsini masa arxasında hərəkətsiz keçirdikdə sağlamlıq riskləri yenə də qalır.
Mütəxəssislər izah edirlər ki, bədən uzun müddət hərəkətsiz vəziyyətdə qaldıqda skelet əzələlərinin fəaliyyəti zəifləyir. Bunun nəticəsində qlükozanın mənimsənilməsi pisləşir, yağ mübadiləsi ləngiyir və enerji sərfiyyatı azalır. Bu proseslər zaman keçdikcə artıq çəki, piylənmə və metabolik pozğunluqların yaranmasına şərait yarada bilər.
Alimlərin sözlərinə görə, uzun müddət oturmaq qan dövranına da mənfi təsir göstərir. Qan axınının zəifləməsi toxumalara oksigen və qida maddələrinin çatdırılmasını çətinləşdirir. Bu vəziyyət ürək-damar sisteminə əlavə yük yaradır və arterial təzyiqin yüksəlməsi riskini artırır.
Araşdırmalarda qeyd olunur ki, hərəkətsiz həyat tərzi insulinə həssaslığın azalmasına da səbəb ola bilər. Nəticədə orqanizmdə insulinrezistentlik inkişaf edir ki, bu da gələcəkdə 2-ci tip şəkərli diabet riskini artıran əsas amillərdən biri hesab olunur.
Mütəxəssislər uzun müddət oturmağın yalnız daxili orqanlara deyil, dayaq-hərəkət sisteminə də təsir etdiyini bildirirlər. Belə hallarda boyun, çiyin və bel nahiyəsində ağrılar daha tez-tez müşahidə olunur. Düzgün olmayan oturuş vərdişləri isə onurğa problemlərinin yaranmasına səbəb ola bilər.
Alimlər qeyd edirlər ki, oturaq həyat tərzi beynin fəaliyyətinə də təsirsiz ötüşmür. Uzun müddət hərəkətsiz qalmaq yorğunluq hissini artırır, diqqətin cəmlənməsini çətinləşdirir və enerji səviyyəsinin azalmasına gətirib çıxarır. Bu isə həm iş məhsuldarlığına, həm də ümumi həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir.
Mütəxəssislərin tövsiyəsinə görə, hər 30–60 dəqiqədən bir ayağa qalxaraq ən azı 2–5 dəqiqə hərəkət etmək faydalıdır. Qısa gəzinti, yüngül hərəkətlər və ya sadəcə ayaqüstə qalmaq belə orqanizmdə qlükoza mübadiləsini yaxşılaşdırmağa kömək edir.
Ekspertlər iş günündə daha çox hərəkət etmək üçün sadə üsullar təklif edirlər. Nahar fasiləsində gəzinti etmək, telefon danışıqları zamanı ayaqüstə dayanmaq, bəzi görüşləri hərəkət edərək keçirmək və hündürlüyü tənzimlənən iş masalarından istifadə etmək bu üsullar sırasındadır.
Araşdırmalar göstərir ki, bu cür kiçik dəyişikliklər gün ərzində oturma müddətini orta hesabla 1–1,5 saat azaltmağa imkan verir. Alimlərin fikrincə, sağlam həyat tərzi yalnız idmanla məhdudlaşmamalı, gün ərzində ümumi hərəkətliliyin artırılması ilə də dəstəklənməlidir. Bu yanaşma həm maddələr mübadiləsinin qorunmasına, həm də uzunmüddətli sağlamlıq risklərinin azalmasına kömək edir.
