Qəhvə bu gün dünyanın ən çox istehlak edilən içkilərindən biri hesab olunur. Hər gün milyonlarla insan səhərə bir fincan qəhvə ilə başlayır, lakin bu məşhur içkinin arxasında əsrləri əhatə edən maraqlı tarix dayanır.
Mütəxəssislərin fikrincə, qəhvənin populyarlığı yalnız dadı və ətri ilə bağlı deyil. O, zamanla müxtəlif ölkələrin mədəniyyətinin, ictimai həyatının və gündəlik vərdişlərinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.
Foodinfo.az tarixi mənbələrə istinadla xəbər verir ki, qəhvənin vətəni kimi əsasən Şərqi Afrika göstərilir. Rəvayətə görə, Efiopiyanın dağlıq ərazilərində yaşayan bir çoban keçilərinin müəyyən ağacın meyvələrini yedikdən sonra daha fəal davrandığını müşahidə edib. Sonradan həmin meyvələrin xüsusiyyətləri insanlar tərəfindən də öyrənilməyə başlanıb.
Tarixçilər bildirirlər ki, qəhvə ilk olaraq Ərəbistan yarımadasında geniş yayılıb. Burada qəhvə dənələri müxtəlif üsullarla emal edilərək içki hazırlanıb və qısa müddətdə böyük maraq qazanıb. XV əsrdə Yəmən qəhvə ticarətinin əsas mərkəzlərindən birinə çevrilmişdi.
Qəhvənin yayılması ilə birlikdə ilk qəhvəxanalar da meydana çıxmağa başladı. Bu məkanlar yalnız içki içilən yerlər deyil, həm də insanların görüşdüyü, müzakirələr apardığı və məlumat mübadiləsi etdiyi ictimai mərkəzlər rolunu oynayırdı.
Sonrakı dövrlərdə qəhvə Avropa ölkələrinə çatdı və burada da sürətlə populyarlaşdı. XVII əsrdə London, Paris və Vyanada fəaliyyət göstərən qəhvəxanalar şəhər həyatının vacib hissəsinə çevrilmişdi. Bir çox yazıçı, alim və siyasətçi həmin məkanlarda görüşlər keçirirdi.
Maraqlıdır ki, qəhvə uzun müddət yalnız müəyyən bölgələrdə yetişdirilirdi. Lakin artan tələbat nəticəsində onun istehsalı Asiya və Cənubi Amerika ölkələrinə də yayıldı. Bu gün Braziliya, Vyetnam, Kolumbiya və bir sıra digər ölkələr qəhvə istehsalında mühüm mövqeyə malikdir.
Alimlər qeyd edirlər ki, qəhvənin dadına təsir edən amillər çoxdur. İqlim şəraiti, torpaq xüsusiyyətləri, becərilmə üsulu və emal prosesi eyni növ qəhvənin fərqli bölgələrdə müxtəlif dad xüsusiyyətləri qazanmasına səbəb ola bilər.
Müasir dövrdə qəhvə sənayesi milyardlarla dollar dəyərində qlobal bazara çevrilib. Dünyanın hər yerində fəaliyyət göstərən qəhvəxanalar və istehsal müəssisələri bu məhsula olan yüksək tələbatın göstəricisi hesab olunur.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, qəhvə sadəcə bir içki deyil. O, əsrlər boyu müxtəlif mədəniyyətləri birləşdirən, ticarət yollarının inkişafına təsir göstərən və insanların gündəlik həyatında xüsusi yer qazanan məhsullardan biridir. Bu səbəbdən qəhvənin tarixi həm qida mədəniyyətinin, həm də dünya tarixinin maraqlı səhifələrindən biri hesab olunur.
