Sağlam həyat tərzini seçənlər arasında sarıköklü içkilər uzun müddətdir populyarlıq qazanıb. Bu içkilər ənənəvi çay və qəhvəyə alternativ kimi qəbul edilir və həm bitki çayları, həm də süd əsaslı içkilər şəklində hazırlanır. Foodinfo.az BB.LV saytına istinadla xəbər verir ki, mütəxəssislər sarıkök əsasında hazırlanan içkilərin faydasını və onlardan düzgün istifadə qaydalarını açıqlayıblar.
Sarıkök qədim dövrlərdən əsasən Hindistanda istifadə edilən bitki köküdür. O, həm təbii boya maddəsi, həm də xalq təbabətində geniş tətbiq olunub. Dünyada istehsal olunan sarıkökün böyük hissəsi məhz Hindistanda yetişdirilir və istehlak edilir. Bitkinin dadı bir qədər acı və ədviyyəli olur.
Sarıkök əsasən nişasta və liflə zəngindir. Digər ədviyyatlar kimi, o da bitki mənşəli faydalı maddələr və qida elementləri ilə seçilir. 100 qram sarıkökün tərkibində manqan, dəmir, mis, kalium, maqnezium, fosfor və sink kimi minerallar yüksək miqdarda mövcuddur.
Bitkiyə narıncı-sarı rəng verən və onun əsas faydasını təmin edən maddələr kurkuminoidlərdir. Onların içərisində ən çox araşdırılan maddə kurkumin hesab olunur. Sarıkök qədim hind həyat fəlsəfəsi və müalicə sistemi olan ayurvedada mühüm yer tutur.
Aparılan tədqiqatlar göstərir ki, kurkumin orqanizmdə iltihabi prosesləri azalda, qan damarlarının fəaliyyətini yaxşılaşdıra və ürək tutması riskini aşağı sala bilər. Həmçinin bəzi hallarda xərçəngə qarşı qoruyucu təsirinin olduğu da qeyd edilir.
Sarıkökdən hazırlanan ən sadə içki çaydır. Bunun üçün təzə və ya qurudulmuş sarıkök su və ya süd ilə dəmlənir. Dadı acı olduğuna görə çoxları bu içkini bal və ya limonla birlikdə içməyə üstünlük verir. Sarıköklü çay ev şəraitində asanlıqla hazırlanır və satışda hazır paketlər də mövcuddur.
Dadını yaxşılaşdırmaq üçün çaya təzə zəncəfil, bal və limon əlavə edilir. Bu içkilər möcüzəvi təsir göstərməsə də, kofeinsiz alternativ axtaranlar üçün uyğun seçim sayılır.
Sarıkökdən hazırlanan məşhur içkilərdən biri də “qızılı süd” adlanan içkidir. Bu içkinin tərkibinə sarıkök, darçın, zəncəfil, hil və qara istiot əlavə olunur, daha sonra süd ilə qarışdırılır. Qara istiot kurkuminin təsirini artırır, digər ədviyyatlar isə içkiyə zəngin dad verir.
Qızılı süd hazırlamaq üçün bir stəkan şəkərsiz süd, bir çay qaşığı sarıkök, bir qədər zəncəfil, yarım çay qaşığı darçın, az miqdarda qara istiot və istəyə görə bal istifadə olunur. Bütün ərzaqlar zəif odda qızdırılır və bir neçə dəqiqə saxlanılır. Bu içki soyuducuda bir neçə gün saxlanıla bilər.
Sağlam qidalanma məkanlarında tez-tez rast gəlinən digər içki isə sarıkök şotlarıdır. Bu içkilər adətən sitrus meyvələri və zəncəfil ilə birlikdə hazırlanır. Onlar vitaminlə zəngin olur və spirtli içkilərə sağlam alternativ kimi təqdim edilir.
Dietoloq Marina Kopıtkonun sözlərinə görə, sarıkök yalnız ədviyyat və ya içki tərkibində istifadə edildikdə güclü müalicəvi təsir göstərmir. Onun fikrincə, real fayda əldə etmək üçün sarıkök xüsusi əlavələr şəklində qəbul edilməlidir və yalnız bəzi növləri tibbi təsirə malikdir.
Mütəxəssis qeyd edib ki, sarıkök əlavələrində kurkumin mütləq qara istiottan əldə olunan piperinlə birlikdə olmalıdır. Əks halda onun təsiri zəif olur. Dietoloqun sözlərinə görə, bu maddə əsasən oynaqların fəaliyyəti üçün faydalıdır və immunitetdən daha çox hərəkət sisteminə təsir göstərir.
Bununla belə, soyuq mövsümdə sarıkök sevilirsə, onu yeməklərə və içkilərə əlavə etmək olar. Kəskin dadı iştahı artıra bilər və bu yolla orqanizmin ümumi vəziyyətinə dolayı təsir göstərir. Mütəxəssislər sarıkök üzərinə qaynar su deyil, bir qədər soyudulmuş isti su əlavə etməyi tövsiyə edirlər.
