Balın xarlanma səbəbi

Bu postu GABA-nın arıçılıq üzrə mütəxəssisi İlqar Rəhimovla birlikdə hər il bal alan və “bal hələ payızdan xarlanmaya başladı, bərkidi, rəngi dəyişdi, dadı-tamıda ötən ildəki bal kimi deyil” və s. deyənlər üçün hazırladıq.

Qısa arayış: bəzi ballarda fruktoza üstünlük təşkil etdiyinə görə (akasiya, şabalıd, qaratikan və çam balları) bal xarlamır, xarlanmaya meyilli olaraq rəngi bulanır, bəzən bir bəzən isə iki il xarlanmadan qala bilir. Alıcılar aldıqları balı müəyyən zaman çərçivəsində istifadə etdikləri üçün balın xarlanmasını və ya xarlanmaya meyilli olmasını görmürlər. Ancaq bu mütəmadi olaraq hər ilə aid olmur. Hər iki, üç il fasilə ilə bal sentyabr ayının sonu, oktyabrda xarlanmaya başlayır. Bu da balın tərkibində fruktozanın az olması və balın saxlanması şəraitindən asılı olaraq bal elə erkən payızdan xarlanmaya başlayır.

EYNİ MƏKANDA ALINAN BALLARIN HƏR İL DADI, ƏTRİ VƏ RƏNGİ DƏYİŞİR VƏ MÜXTƏLİF İLLƏRİN BALLARI BİR-BİRİNDƏN KƏSKİN FƏRQLƏNİR.

Balın xarlanması: Balın xarlanması onun fiziki xassələrindən biridir və xarlanma zamanı bal maye halından bərk halına dönüşür. Xarlanmanın əsas səbəbi balın tərkibindəki şəkərlərdən (karbohidratlardan) asılıdır. Bildiyimiz kimi balın təkibində əsasən Qlükoza və Fruktoza üstünlük təşkil edir. Qlükoza üstünlük təşkil edən ballar tez, fruktoza üstünlük təşkil edən ballar isə gec xarlayır.

Balın tərikibinin itməməsi və yararlı qalması üçün, +10 dərəcədən aşağı temperaturda saxlamaq lazımdır. +28 dərəcədən yuxarı temperaturda balın tərkibində insan orqanizmi üçün təhlükəli olan HMF(Oksimetilfurfurol) əmələ gəlir və tərkibindəki vitamin kompleksini itirir.

Xarlanmış bala, xarlanmış balın saxta olmasına şübhəylə yanaşan insanlar var. Xarlanmayan bal yoxdur, gec və ya tez bütün ballar xarlanır, hətta akasiya, şabalıd, qaratikan və çam balları belə müəyyən zaman keçdikdən sonra sərt, yumşaq, iri və kiçik dənəvari formada xarlanırlar.

Bir məlumatıda nəzərinizə çatdıraq ki, Amerika, Avropada satışda olan balların 80%-i xarlı və ya krem ballar olaraq satılır və istifadə edilir.